KEMIJSKI RJEČNIK

Rezultati 11–20 od 1527 za s.t.p.

puferski kapacitet → buffer capacity

Puferski kapacitet broj je molova jake kiseline ili jake lužine potreban da se promijeni pH 1 dm³ otopine pufera za jednu pH jedinicu.

prostorno centrirana kubična rešetka → body-centered cubic lattice

Prostorno centrirana kubična rešetka (označava se sa bcc ili I), kao i sve ostale rešetke ima po jedan čvor kristalne rešetke u svakom uglu jedinične ćelije plus jedan dodatni čvor u sredini jedinične ćelije. Kristalografski vektori jedinične ćelije su a = b = c a kutovi među njima α=β=γ=90°.

Najjednostavnija kristalna struktura jeste ona koja ima po jedan atom u svakom čvoru jedinične ćelije. Jediničnoj ćeliji pripadaju dva atoma (8×1/8 + 1 = 2), a atomi popunjavaju 68 % volumena kocke. 23 metala kristaliziraju u kubičnom sustavu s prostorno centriranom rešetkom.

Prostorno centrirana kubična rešetka (bcc)

→ Preuzimanje slike visoke kvalitete

prostorno centrirana ortorompska rešetka → body-centered orthorhombic lattice

Prostorno centrirana ortorompska rešetka (označava se sa I), kao i sve ostale rešetke ima po jedan čvor kristalne rešetke u svakom uglu jedinične ćelije plus jedan dodatni čvor u sredini jedinične ćelije. Kristalografski vektori jedinične ćelije su a≠b≠c a kutovi među njima α=β=γ=90°.

→ Preuzimanje slike visoke kvalitete

prostorno centrirana tetragonska rešetka → body-centered tetragonal lattice

Prostorno centrirana tetragonska rešetka (označava se sa I), kao i sve ostale rešetke ima po jedan čvor kristalne rešetke u svakom uglu jedinične ćelije plus jedan dodatni čvor u sredini jedinične ćelije. Kristalografski vektori jedinične ćelije su a=b≠c kutovi među njima α=β=γ=90°.

→ Preuzimanje slike visoke kvalitete

Born-Haberov kružni proces → Born-Haber cycle

Born-Haberovim kružnim procesom izračunava se energija kristalne rešetke. Ova metoda temelji se na termodinamičkom principu da prilikom prijelaza nekog kemijskog sustava iz jednog stanja u drugo ukupna oslobođena (ili apsorbirana) energija ne ovisi o putu reakcije. Za spoj MX energija kristalne rešetke je entalpija reakcije

M⁺(g) + X^-(g) → M⁺X^-(s) ΔH_L

Toplina nastajanja kristala spoja MX iz elemenata je entalpija reakcije

M(s) + 1/2X₂(g) → M⁺X^-(s) ΔH_f

Zbrajanjem entalpija za svaki korak procesa nastajanja kristala iz elementa može se izračunati energija kristalne rešetke. Ti koraci jesu:

1) Atomizacija metala

M(s) → M(g) ΔH₁

2) Atomizacija nemetala

1/2X₂(g) → X(g) ΔH₂

3) Ionizacija metala

M(g) → M⁺(g) + e^- ΔH₃

Ovo se dobiva iz energije ionizacije.

4) Ionizacija nemetala

X(g) + e^- → X^-(g) ΔH₄

Ovo je elektronski afinitet.

5) Nastajanje kristala

M⁺(g) + X^-(g) → M⁺X^-(s) ΔH_L

Zbrajanjem procesa od 1 do 5 dobijemo

ΔH_f = ΔH₁ + ΔH₂ + ΔH₃ + ΔH₄ + ΔH_L

iz čega se može izračunati energija kristalne rešetke ΔH_L.

plin nositelj → carrier gas

Plin nositelj, obično helij ili dušik, jest plin koji nosi ispitivani uzorak kroz kolonu plinskog kromatografa.

Bunsenov plamenik → Bunsen burner

Bunsenov plamenik standardni je izvor topline u laboratoriju. Faradayev izum usavršio je njemački kemičar Roberts Bunsen (1811.-1899.) za potrebe svojih radova na spektroskopiji. Bunsenov plamenik sastoji se od metalne cijevi kroz koju se usmjerava mlaz plina i postolja. Zrak se uvlači kroz otvore na dnu cijevi prekrivene prstenom kojim se regulira protok zraka. Kada prsten potpuno prekriva otvore plamenik gori žutim sigurnosnim plamenom. Uz potpuno slobodne otvore, u cijevi je dovoljno zraka i plin gori plavim plamenom koji dostiže temperature od 1 500 °C. Bunsenovim plamenikom može se zagrijava izravno plamenom ili posredno preko azbestne mrežice i vodene kupelji.

→ Preuzimanje slike visoke kvalitete

ugljeni plin → coal gas

Ugljeni plin proizvodi se destruktivnom destilacijom ugljena i sadrži približno 50 % vodika, 35 % metana i 8 % ugljikova monoksida. Sporedni produkti proizvodnje ugljenog plina jesu katran i koks.

Carnotov kružni proces → Carnot cycle

Francuski fizičar Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796.-1832.) opisao je 1824. kružni proces pri kojem se prijelazom topline iz toplijeg spremnika u hladniji spremnik dobiva maksimalni rad. Carnotov kružni proces sastoji se od četiri povratljiva parcijalna procesa

1-2: Izotermna ekspanzija na temperaturi T₁ uz dovođenje topline Q_H.

2-3: Adijabatska ekspanzija do temperature T₂.

3-4: Izotermna kompresija na temperaturi T₂ uz odvođenje topline Q_C.

4-1: Adijabatska kompresija nazad do temperature T₁.

Izvršeni rad jednak je zbroju izvršenih radova parcijalnih procesa, a prikazan je osjenčanom površinom ograničenom krivuljama koje prikazuju promjene stanja.